Esmee Veldhuis
5 dec 2025
In dit artikel leer je: De wetenschappelijke beperking van je bewustzijn en de noodzaak van een holistische blik.
Je Innerlijke Zaklamp: Een Handleiding voor Bewustwording (Holistisch Perspectief)
Bewustzijn is de fundering voor elke verandering die je in je leven wilt maken. Het is de kunst van het bewust aanwezig zijn en het erkennen en zien van al jouw ervaringen, prikkels en waarnemingen in het hier en nu.
Wat is Bewustzijn? De Zaklamp-Metafoor
Je ademhaling gaat de hele dag door, of je nu oplet of niet. Dit is onbewust. Maar je kunt ook bewust je ademhaling sturen en waarnemen. Dit mechanisme – het richten van je focus – is wat we bewustzijn noemen.
Je kunt het zien als een zaklamp:
Aandachtsruimte: Bewustzijn en je aandachtsruimte komen overeen met elkaar. De cirkel van licht die de zaklamp maakt, is je aandachtsruimte. Je bent je bewust van waar je de zaklamp op schijnt.
Beperkte Focus: We hebben een beperkt bewustzijn. Je kunt niet alles tegelijk waarnemen, omdat het te veel energie zou kosten en het niet praktisch zou zijn om te focussen.
Bewustzijnsvergroting is Aandacht Verplaatsen
Wanneer we spreken over bewustzijnsvergroting of een 'bewuster mens' worden, bedoelen we niet dat de omvang van je bewustzijn letterlijk groter wordt.
Wat wel verandert, is waar je jouw aandacht naartoe stuurt. Je leert de zaklamp te verplaatsen naar plekken (gedachten, emoties of gedrag) die eerder in het donker stonden en onbewust liepen.
Nieuw Licht: Door bewust te worden van meer dingen, word je een bewuster mens.
Ego-Valstrik: Het is een valstrik van het ego om te denken dat je daadwerkelijk 'meer' bewustzijn hebt dan een ander. Iedereen heeft een beperkt bewustzijn. De enige verandering is de richting van de aandacht; je bent alleen gericht op iets anders dan de ander.
De Holistische Blik: Blijf de Zaklamp Verplaatsen
Dit concept van de beperkte zaklamp maakt direct duidelijk waarom een holistische blik (het kijken naar het geheel) essentieel is.
Holisme leert dat alle aspecten van jou – mentaal, emotioneel, fysiek en energetisch – met elkaar verbonden zijn. Als je vast komt te zitten in het kijken naar slechts één domein, bijvoorbeeld alleen je voeding, vergeet je de rest.
Het Gevaar van Fixatie: Door de focus te fixeren op één gebied (bijvoorbeeld de fysiologische processen of een specifiek probleem), komen alle andere gebieden in het donker te staan.
De Holistische Opdracht: Een holistische benadering dwingt je om de zaklamp te blijven verplaatsen. Je onderzoekt je gedachten, emoties, en lichamelijke sensaties om te voorkomen dat er schaduwkanten (delen van jezelf die je niet ziet) ontstaan doordat je oordeelt of afgeleid wordt.
De Biologische Beperking (Dataverwerking)
De beperking van je bewustzijn is een biologisch mechanisme van je brein, wat de 'Zaklamp-metafoor' wetenschappelijk onderbouwt. Er is een enorm verschil in de snelheid waarmee ons bewuste en onbewuste brein informatie verwerken:
Het Onbewuste Brein: De onbewuste capaciteit van je brein kan tot wel 11,2 miljoen bits per seconde verwerken.
Het Bewuste Brein: Je bewuste brein daarentegen, is zeer beperkt en kan maximaal ongeveer 60 bits per seconde verwerken.
Dit betekent dat je onbewuste brein bijna 200.000 keer meer informatie per seconde verwerkt dan je bewuste brein. Dit bewijst dat de bewuste aandacht (de zaklamp) slechts een fractie is van je totale capaciteit.
Je Bent de Observeerder: De Helikopterview
Oordeelloos kijken naar jezelf kan alleen als we even uitzoomen. Je neemt afstand van wie je denkt dat je bent en wat je denkt dat bij je hoort.
Dit is de belangrijkste inzage: deze concepten zijn alleen maar gedachten en emoties. Jij bént niet jouw gedachten en jij bént niet jouw emoties.
De Rol: Jij bent degene die deze gedachten en emoties ervaart. Je neemt het waar; het komt als het ware door jouw heen. Je bent slechts de observeerder van deze dingen.
De View: Veel mensen gebruiken hiervoor de term helikopterview. Dit betekent dat je naar jezelf kijkt alsof je erboven hangt.
Dit helpt ons efficiënter om te gaan met onze energie en veel sneller de belangrijke signalen op te pikken. Je observeert eerst, voordat je in actie komt.